Κατανοώντας την επιχειρηματική στάση
των απομακρυσμένων νέων
Πριν υποστηρίξεις, πρέπει να κατανοήσεις. Σε αυτούς τους νέους δεν λείπει η διάθεση - λείπουν οι ορατές πόρτες εισόδου. Αυτό που αντιλαμβάνεστε ως παθητικότητα είναι συχνά επιφυλακτικότητα, μαθημένη από συστήματα που τους έχουν ήδη απογοητεύσει.
Ο Marvin το εξηγεί μέσα από τη διαδρομή του: αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η νοοτροπία. Όμως η νοοτροπία δεν επιβάλλεται - χτίζεται με χρόνο, εμπιστοσύνη και εμπειρίες επιτυχίας, έστω και μικρές.
Ο ρόλος σας: να δημιουργείτε αυτές τις εμπειρίες. Όχι να επιβάλλετε ένα πρότυπο, αλλά να ανοίγετε έναν χώρο όπου η εμπιστοσύνη μπορεί να ξαναχτιστεί.
Βαθιά ριζωμένο σύνδρομο του απατεώνα. Έλλειψη κοντινών προτύπων. Συχνά αρνητική σχολική εμπειρία. Απουσία επαγγελματικού δικτύου.
Πραγματικές άτυπες δεξιότητες: οργάνωση, παρακίνηση, διαχείριση ομάδας, τήρηση δεσμεύσεων. Αυτό το κεφάλαιο υπάρχει - απλώς είναι αόρατο για τους ίδιους.
Όχι τα χρήματα, όχι τα πτυχία. Είναι η προσωπική νομιμοποίηση. Το «δεν είναι για μένα» είναι η φράση που ακούγεται πιο συχνά στο πεδίο.
Ένα πρότυπο που τους μοιάζει. Μια πρώτη πετυχημένη εμπειρία. Κάποιος που πιστεύει σε αυτούς πριν πιστέψουν οι ίδιοι στον εαυτό τους.
«Σκέφτομαι πρώτα απ' όλα τη νοοτροπία μου. Ήμουν πάντα κάποιος που κοιτάζει μπροστά. Με κέρδισε το έργο και αυτό με βοήθησε πολύ. Είναι να μην τα παρατάς, να είσαι αποφασισμένος και να αμφισβητείς πολύ τον εαυτό σου - γιατί δεν κάνουμε πάντα καλή δουλειά.»
Στις υποβαθμισμένες γειτονιές, το σύνδρομο του απατεώνα που βιώνουν οι νέοι γενικά συχνά διπλασιάζεται, για τις γυναίκες, από ένα επιπλέον εμπόδιο: τη νομιμοποίηση να καταλάβουν έναν αθλητικό και επιχειρηματικό χώρο που εξακολουθεί να είναι σχεδιασμένος κυρίως για άνδρες. Λιγότερα ορατά γυναικεία πρότυπα, λιγότερη ενθάρρυνση να δουν τον εαυτό τους ως υπεύθυνες έργου ή προπονήτριες, μερικές φορές διαφορετική οικογενειακή ή κοινωνική πίεση ανάλογα με το φύλο.
Δεν είναι μοιραίο, είναι αφετηρία για την υποστήριξη. Η ανάδειξη διαδρομών γυναικών επιχειρηματιών στον αθλητισμό είναι εξίσου σημαντική με την ανάδειξη διαδρομών νέων από τις γειτονιές. Οι δύο λογικές συχνά αθροίζονται και αλληλοενισχύονται.
Η επιχειρηματικότητα
με κοινό NEET
Η Alessandra Machado, αθλητική εκπαιδεύτρια και ιδρύτρια του συλλόγου Passerelle, συνοψίζει την πρόκληση σε μία φράση: «Δεν είναι παιδαγωγική, είναι ανδραγωγική.» Έχουμε ενήλικες με βιώματα. Πρέπει να αντλούμε από αυτά, όχι να τα αγνοούμε.
Ο αθλητισμός είναι ισχυρός μοχλός - αλλά μπορεί να γίνει και φρένο αν η προσέγγιση δεν είναι κατάλληλη. Η πίεση για επίδοση απωθεί όσους ήδη νιώθουν ότι δεν ανήκουν.
Ξεκινήστε από ό,τι ήδη κάνουν. Όχι από ό,τι θα έπρεπε να κάνουν. Η διερευνητική συζήτηση προηγείται κάθε θεωρίας.
Διοργάνωση τουρνουά = διαχείριση έργου. Παρακίνηση ομάδας = ηγεσία. Ο ρόλος σας: να μεταφράζετε το άτυπο σε αναγνωρίσιμες δεξιότητες.
Όπως η Alessandra με τις εμψυχώτριές της - ήταν πρώτα μαθήτριές της. Και ο σύμβουλος μαθαίνει. Δείξτε το.
Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται σε μία συνεδρία. Προβλέψτε σύντομα βήματα και γρήγορες επιτυχίες πριν από τους μακρινούς στόχους.
«Το επαναλαμβάνω συνεχώς: έρχεστε όταν μπορείτε και φεύγετε όταν θέλετε. Είναι σημαντικό να απαλλαγούμε από τις ενοχές. Η ευελιξία της πρότασης πρέπει να υπάρχει παντού - πρώτα απ' όλα να μην νιώθει κανείς ενοχές για την κίνηση.»
Δίδαγμα για την επιχειρηματική υποστήριξη: η ίδια λογική. Κανένα επιβεβλημένο χρονοδιάγραμμα, κανένας βιαστικός στόχος. Η αυτονομία χτίζεται πάνω στη γαλήνη, όχι στην πίεση.
Ο εταίρος ARISTA DEKA, στη Λευκωσία, στηρίζει ευάλωτους νέους με μεθόδους όπως το Lego Serious Play - μια προσέγγιση μέσα από το παιχνίδι και τον πρακτικό χειρισμό, ιδιαίτερα κατάλληλη για κοινό που δεν συνδέεται με τις κλασικές θεωρητικές μορφές. Η αίσθηση έλλειψης νομιμοποίησης είναι κοινή πέρα από τα σύνορα: παντού στην Ευρώπη, οι νέοι που βρίσκονται μακριά από την απασχόληση συνδέουν την επιχειρηματικότητα με έναν κόσμο που δεν είναι δικός τους.
Αυτό που αλλάζει είναι οι διαθέσιμοι μοχλοί. Στην Κύπρο όπως και στη Γαλλία, η ανδραγωγική και η προσέγγιση μέσω των βιωμάτων παραμένουν το κλειδί - αλλά τα εργαλεία διαφέρουν ανάλογα με τις εθνικές παιδαγωγικές παραδόσεις. Γι' αυτό αξίζει η ανταλλαγή πρακτικών ανάμεσα στις χώρες-εταίρους αντί για την εισαγωγή ενός μόνο μοντέλου.
Στη Γαλλία, η καθοδήγηση αθλητικής δραστηριότητας επί αμοιβή προϋποθέτει κατά κανόνα επαγγελματική κάρτα αθλητικού εκπαιδευτή, που εκδίδεται μετά από αναγνωρισμένο δίπλωμα (BPJEPS, DEJEPS ή ισοδύναμο). Είναι ένα σημείο που συχνά αγνοούν οι αυτοδίδακτοι νέοι που ξεκινούν: η βιωματική νομιμοποίηση δεν αρκεί πάντα, χρειάζεται και η κανονιστική.
Η απαίτηση αυτή δεν είναι ενιαία στην Ευρώπη: κάθε χώρα έχει το δικό της σύστημα προσόντων και οι ισοτιμίες δεν είναι αυτόματες. Για έναν νέο που σκέφτεται να προπονεί σε άλλη χώρα, η έγκαιρη ενημέρωση για τις ευρωπαϊκές ισοτιμίες γλιτώνει πολλές απογοητεύσεις.
Η διαδρομή της Alessandra Machado δείχνει πώς ο αθλητισμός βοηθά να ανακτήσεις την αυτοπεποίθηση, ιδίως για ανθρώπους από μειονότητες ή με δύσκολες διαδρομές. Να επιχειρείς για αυτές τις ομάδες σημαίνει επίσης να στρέφεσαι σε μια αγορά με νόημα.
Όμως μια συνεδρία δεν προσεγγίζεται με τον ίδιο τρόπο: με άτομα με αναπηρία, για παράδειγμα, αλλάζουν το περιεχόμενο, ο ρυθμός και τα προσόντα του εκπαιδευτή. Ένα έργο που θέλει να «διορθώσει μια αδικία» απαιτεί διαφορετικά βήματα και ερωτήματα από ένα συνηθισμένο έργο.
Η κοινωνικοποίηση και η διαφορετική ανατροφή κοριτσιών και αγοριών επηρεάζουν την άθληση: πολλά κορίτσια σταματούν τον αθλητισμό στις αρχές της εφηβείας. Η πρόταση σωματικής δραστηριότητας, και στη συνέχεια ενός επιχειρηματικού έργου, σε γυναίκες που άφησαν τον αθλητισμό νωρίς απαιτεί επομένως ειδική προσέγγιση.
Μερικοί μοχλοί: ειδικά τμήματα μόνο για γυναίκες, εκπαιδεύτριες που λειτουργούν ως πρότυπα, χώροι όπου νιώθει κανείς ασφάλεια, και ανάδειξη διαδρομών γυναικών επιχειρηματιών. Δείτε και το φύλλο εργαλείου «Επιχειρηματικότητα σε ένα αστικό άθλημα όταν είσαι γυναίκα».
